Osteomijelitis


Osteomijelitis predstavlja oboljenje kod koga nastaje zapaljenje koštane srži izazvano različitim uzročnicima.

Uzrok nastanka

Uzročnici mogu biti nespecifični ili specifični, pa se, prema uzročnicima osteomijelitis i deli u dve glavne grupe:

  • nespecifične infekcije
  • specifične infekcije (TBC, sifilis, tifus, lepra)

Klinička slika

Nespecifični osteomijelitis, koji je najučestaliji oblik osteomijelitisa, prema intenzitetu kliničke slike, deli se na akutni i hronični oblik.

Akutni hematogeni oblik 

Najčešće nastaje kao posledica sepse, tj. prodora bakterija u krvotok, najčešće iz nekog već postojećeg žarišta (upala srednjeg uva, angina, piodermije, i druga moguća žarišta). Takav osteomijelitis ima različit karakter s obzirom na životno doba u kome se javlja pa tako razlikujemo:

Novorođenački i dojenački osteomijelitis

Nastaje kao posledica  infekcije pupka ili petne kosti prilikom uzimanja krvi za laboratorijske pretrage. Najčešći su uzročnici pneumokok ili meningokok. Dojenče u prvim mesecima života nema zadovoljavajući imunitet. Zbog toga detetovo opšte stanje ne mora uvek odgovarati i stvarnoj težini bolesti.

Osteomijelitis kod male dece

razlikuje se od dojenačkog po tome što je propraćen odgovarajućom kliničkom slikom koja odgovara intenzitetu infekcije. Naime, tek nakon dve godine života dete može adekvatno da reaguje na infekciju: nastankom bolnog otoka u predelu metafize, neposredno uz zglob. Zglob nije zahvaćen, osim ako se ne razvije izliv. Nastaju visoke septične temperature, opšte stanje je poremećeno, mogu da se stvore i nova septikopiemična žarišta. Ukoliko gnoj prodre prema koži stvaraju se fistule. Ako je virulencija uzročnika oslabljena, ili rezistencija organizma dobra, može da nastane Brodijev absces (ograničena gnojna kolekcija).

Osteomijelitis kod odraslih

Putem krvi je retkost, zbog čvrstog spoja periosta s kostima teže dolazi do subperiostalnih apscesa i stvaranja sekvestara. Ali, prelazak u sekundarni hronični oblik je znatno češći nego kod dece.

Ako je pravovremeno i adekvatno lečen može se očekivati potpuno ozdravljenje. Dužina lečenja zavisi od intenziteta bolesti i od stvaranja tzv. sekvestara. Moguć je recidiv i posle više godina.

Dijagnoza

Laboratorijske analize obuhvataju pregled hemokulture, sedimentaciju, diferencijalne krvne slike, pregled mokraće. U obzir dolazi i rendgenografija koja u početku bolesti ne mora pokazati nikakav značajan nalaz, dok se u uznapredovanoj fazi bolesti mogu videti promene na kostima.

Lečenje - hirurško i konzervativno. Na postavljenu sumnju mora se započeti visokim dozama antibiotika, parenteralnom primenom gamaglobulina za jačanje prirodnog imuniteta. Hirurško lečenje se odnosi na inciziju apseca ako postoje, ispiranje antisepticima i otvoreno lečenje žarišta. Bolesnik mora da miruje sa obolelim ekstremitetom u povišenom položaju.

Akutni egzogeni (spoljašnji) oblik 

Infekcija nastaje direktnim kontaktom sa uzročnikom, najčešće zbog traume, tako da se ova vrsta osteomijelitisa najčešće i naziva posttraumatskim osteomijelitisom.
Egzogeni osteomijelitis ima ili isključivo akutni oblik ili s vremenom prelazi u sekundarni hronični oblik, koji karakteriše dugotrajnost i sklonost recidivima. Uzroci za učestalost nastanka ovog oblika osteomijelitisa su pre svega porast broja saobraćajnih nesreća, povreda na radu i sportskih povreda.

Na nastanak i razvoj osteomijelitisa utiče celi niz faktora: imunitet i kontaminacija rane patogenim bakterijama, lokalni faktori, vrsta preloma (otvoreni ili zatvoreni), vrsta i trajanje hirurškog zahvata, operativna tehnika. U toku bolesti, posebno ako traje duže, česte su i mešane infekcije tj. infekcije sa više uzročnika istovremeno.

Klinička slika - osim opštih znakova povišene temperature, leukocitoze i ubrzane sedimentacije krvi, lokalno nalazimo: crvenilo, otok, bol. Rana obično vlaži, a prema kvalitetu i kvantitetu sekreta često možemo zaključiti o intenzitetu i vrsti infekcije.

Lečenje - potrebno je pre svega sprečiti prelazak akutne u hroničnu formu bolesti. Potrebna je primena antibiotika što hitnije i nije moguće uvek čekati analizu obrade rane i antibiograma. To su većinom antibiotici širokog spektra koji se primenjuju parenteralno i u dovoljno velikim dozama. Otvaranje i obrada žarišta takođe spada u hitne mere terapijskog pristupa. Povišen položaj i mirovanje ekstremiteta ima cilj da se smanji otok koji se normalno javlja posle svake operacije, a koja je u uslovima infekcije još izraženija. Osim toga mirovanjem se sprečava širenje infekcije.

Nespecifični hronični osteomijelitis

Sekundarni hronični osteomijelitis

Nastaje kao posledica neizlečenog akutnog oblika bolesti. Osnovne su mu karakteristike dugotrajnost i sklonost recidivima. Između akutnih pojava, koje se klinički ne razlikuju od akutnog osteomijelitisa, različito su duge faze zapaljenskog procesa koje obično bitno ne narušavaju bolesnikovo opšte stanje. Često takva rana izlučuje gnojav i obilan sadržaj.

Lečenje - u fazi akutne faze bolesti lečenje je isto kao i kod akutnog oblika bolesti inače.
Hirurško zbrinjavanje osteomijelitičnog žarišta je najvažniji oblik lečenja. U novije vreme sa uspehom se primenjuju antiseptici koji su se pokazali uspešniji od antibiotika.

 

Podeli tekst:

Povezani tekstovi:

Broj komentara: 4

  1. Sasa 12.10.2010

    Imam osteomijelitis femura, imam 33 god. Prelom se desio pre 7 god kad se i javila bolest. Sad ima tepmeraturu i bol, crvenilo. Ortoped moze da me primi tek za 7 dana. Jel normalno da ovoliko čekam a stanje nije bezazleno? Jos cu piti lekove na svoju ruku samo da mi bude bolje, tih 7 dana moze svasta da se desi. Ortoped kaze da moze da me primi samo ako mi curi rana.


  2. biljana 26.01.2010

    Evo javljam se u nadi da cu naci odgovor na moja pitanja. Moj problem oko kostiju pojavio se jako rano. Jo[ kao dijeta od godinu ipo dana majka mi je pri; ala da sam prohodala ali da nisam mogla koljena savijati da sjedem pa sam plakala da bih sjela. Doktori su midali neke enekcije i veli bilo je dobro. Sa 17 godina u vojnoj bolnici mi je data dijagnoza da imam reumu u lijevom koljenu. Tad nisam mogla da idem uz stepanice i niz stepenice. Uvijek mi je bilo hladno, u 25 godini posle poroda zabolila me je cijela lijeva noga. Pila sam brufene, more pijesk, mladost i to se nekako vuklo. 1997 godine imala sam ve' jake nepodno[ljive bolove lijevog koljena, i le]a. Doktor mi je rekao da mi je upaljen zivac. Pri pregledu, kako su rekli ruski metod *na ruku ygloba stave neku aparat i vele mtkriju se sve bolesti (pokazalo mi je da imamm bolest kostiju 70% sto vele ako prelazi 60% ide ka raku. Vec sam pomalo vukla lijevu nogu, bol sam imala u krstima i u lijevom koljenu. Napominjem tada sam imala oko 75-78 kg. Posle nekih terapija bol je jako smanjena ili bi za kratko nestajala. Kod pregleda reuma testa govore da ga nemam. 1999 hvataju me krsta, desni kuk, pa lijevi kuk, a bol u koljenu sada hvata i desno. Dobijam izraslinu na peti. Nemogu se kretati, psihicki jako rastresena, i pocinjem se gojiti. Odem na 111 kg. 2005 na magnetnoj rezonansi vele da su mi ostecena 1, 2, 3, 4, i5 prsljen a da imam i malo ukljestenje iymedu 4 i 5 prsljena. Koljena, nepita, neprestaju boliti samo intezitet koji se moze i koji se nemoze izdrzati. Oko koljena se pojavila ne oteklina no kao tvrdo tijelo koje je okruzilo lijevo koljeno a sada hvata i desno. U momentika se desavalo da mi se tada pokoci desna noga da je nemogu maknuti nigdje, jedva me ubace u taksi ya neke enekcije. Test reume negativan. Na jedvite jade se penjem uz i niz stepanice. Komisija za invalidnost kaze da sam zdrava i da nemam pravo na bolovanje. A posao mi je da se penjem po zgradama. Ove prosle godine lijevo koljeno se skroz pokoci u jednom polu savijenom stanju, primila sam 5 hilagan enekcija u koljeno da bih izbjegla operaciju *ugradnju vjestackog (. Malo je proradilo, ali iy sveg naprijed iznesenog vidljivo je da ja nemogu setati. Mak 300 metara, uz stepanice se penjem uz pomoc rukohvata ili stapa. Bojim se da mi nema pomoci da cu nakraju da padnem u postelju, sta vi kazete sta mi je sada kao prvi korak napotrebnije ciniti. I dalje idem na posao, naravno maksimalno gledam da izbjegnem odlazak na teren. Zabrinuta 50 godisnjakinja.


  3. nikola 15.09.2009

    Evo ja ti se javljam, ima moja majka to...


  4. JASNA 06.07.2009

    Da li moze neko da mi se javi sa ovim oboljenjem?


Vaš komentar nam je veoma dragocen, molimo upišite ga ovde