Vaspitni stilovi roditelja


U svetlu postojećih istraživanja samopoštovanja, izdvojili smo problem stabilnosti samovrednovanja u različitim okolnostima. Zanimalo nas je da proučimo da li vaspitni stilovi roditelja koreliraju sa značajnim promenama u samoprocenama nakon izvesnog vremenskog perioda, kao i da li neki drugi faktori kao što su socio-demografske varijable i dimenzije ličnosti (ekstraverzija, neuroticizam i psihoticizam) u većoj meri u odnosu na vaspitne stilove koreliraju sa adolescenatima sa smetnjama i poremećajima ponašanja upućenih na lečenje. 

Samopoštovanje kod adolescenata

Rezultati istraživanja potvrdili su da nezavisno od eksperimentalne situacije u pilot istraživanju, kao i u fazi istraživanja sa eksperimentalnom situacijom oko trećine ispitanih adolescenata pokazuju nestabilno samopoštovanje; od ispitivanih vaspitnih stilova roditelja (odbacivanje, prezaštićavanje, nedoslednost i emocionalna toplina) emocionalna toplina roditeIja značajno je izraženija kod ispitanika sa stabilnim u odnosu na ispitanike sa nestabilnim globalnim samopoštovanjem; od socio-demografskih faktora obrazovanje oca i zanimanje oca ispitanika značajno su povezani sa nivoom i stabilnošću aktuelnog samopoštovanja.

Dimenzije ličnosti imaju značaja za visinu samopoštovanja. Ekstraverti, osobe sa niskim neuroticizmom i niskim psihoticizmom imaju stabilno visoke skorove na skalama samopoštovanja. Grupa ispitanika sa teškoćama i poremećajima u ponašanjuje po svim socio-ekonomskim parametrima u značajno nepovoljnijem položaju u odnosu na uzorak sa eksperimentalnom situacijom, kao i u pogledu nekih vaspitnih stilova roditelja. Procenjeno prezaštićavanje i odbacivanje majki su značajno izraženiji, a emocionalna toplina oba roditelja znatno niža u ovom uzorku u odnosu na uzorak stabilnošću samopoštovanja kod adolescenata. Istraživanje je imalo više faza. Pilot fazu u kojoj su na uzorku od 122 adolescenta (uzrast 17-18 godi-na) izvedena dva testiranja samopoštovanja sa vremenskim razmakom od 30 dana; fazu sa eksperimentalnom situacijom na uzorku od 280 adolescenata (uzrast 17-18 godina) gde su takođe sprovedena dva testiranja samopoštovanja u razmaku od 30 dana, ali je neposredno pre drugog testiranja usledila nenajavljena kontrolna vežba iz matematike sa izuzetno teškim zadacima; i treću fazu koja je obuhvatala testiranje sa eksperimentalnom situacijom.

Istraživanje je pokazalo veliku uzajamnu isprepletenost ekonomskih i vaspitnih činilaca u održanju stabilnog samopoštovanja, pri čemu tamo gde nivo porodične i socijalne deprivacije nije izrazit, dominantnu ulogu ima vaspitni stil, pre svega emocionalna toplina i prihvatanje roditelja. Kako je stabilno samopoštovanje značajni pokazatelj stabilnog identiteta i dovršenog procesa identifikacije, ovi rezultati svedoče o značaju vaspitnih uslova u dovršavanju procesa identifikacije u adolescenciji.


Podeli tekst:

Povezani tekstovi:

Broj komentara: 0

Vaš komentar nam je veoma dragocen, molimo upišite ga ovde