Srčana insuficijencija

Srčana insuficijencija je stanje u kojem srce nije u mogućnosti da obezbedi dovoljan protok krvi koji je potreban za normalno funkcionisanje našeg organizma. Zbog toga se krv nakuplja (zadržava) najčešće u plućima, trbuhu ili nogama, a kao posledica toga može nastati i zgrušavanje krvi.

Srčana slabost ne podrazumeva da je srce stalo sa radom. Jednostavno rečeno, to je stanje kada srce nema dovoljno snage da ispumpa dovoljnu količinu krvi u sve delove našeg tela i zbog toga trpi veliko opterećenje. U pozadini ove pojednostavljene definicije se radi o vrlo složenom procesu koji podrazumeva brojne uzroke i oblike a svakako i posledice.

Mnoge bolesti i stanja mogu izazvati srčanu slabost. Ona se može se javiti u svim životnim dobima, ali najčešća je kod starijih ljudi jer kod njih postoje druge bolesti ili stanja koja mogu biti uzrok njenog nastanka. Kod dece se ona javlja najčešće kao posledica urođenih srčanih bolesti – nekih srčanih „mana“

Kod većine pacijenata se simptomi javljaju postepeno i često im sam pacijent ne pridaje veći značaj. S vremenom, otežano disanje, umor i lako zamaranje postaju izraženiji, postaje vidljivo nakupljanje tečnosti – najčešće u nogama i regiji trbuha – što je signal da se pacijent javi na pregled svom lekaru. Simptomi koje pacijent navodi budu dovoljni da lekar postavi sumnju na postojanje srčane insuficijencije, a nakon učinjenog ultrazvučnog pregleda srca i eventualnih dodatnih testova postavlja se dijagnoza.

Najčešći faktori rizika za nastanak srčane insuficijencije su:

• hipertenzija – povišen krvni pritisak,
• gojaznost,
• šećerna bolest,
• pušenje,
• srčane mane itd.

Naše srce

Funkcija srca je da pumpa krv. Desna polovina srca pumpa krv iz vena u pluća dok leva polovina srca ima zadatak da krv koju dolazi iz pluća a bogata je kiseonikom, pumpa do svih delova našeg tela.

Trenutak kada se srčani mišić kontrahuje („zgrči“) i ispumpava krv ka svim delovima našeg tela se zova SISTOLA. Nasuprot tome trenutak kada se srčani mišić opušta i kada srce prima krv koja dotiče kroz vene se zove DIJASTOLA. Srčana insuficijencija podrazumeva da se kontrakcija ili opuštanje mišića (sistola ili dijastola) ne odvijaju na adekvatan način najčešće kao posledica slabosti srčanog mišića. Posledica toga je da krv ne teče u potrebnim količinama prema delovima našeg tela, deo krvi se zadržava u srčanim šupljinama a kao rezultat toga srce nije u mogućnosti da primi i krv koja teče ka njemu. Tako nastaje zadržavanje krvi u pojedinim delovima našeg tela – tako nastaju otoci u tim regijama.

U levu polovinu srca stiže krv iz pluća koja je bogata kiseonikom i ona se procesom sistole pumpa ka celom našem telu.

Ukoliko je leva polovina srčanog mišiča slabija u levoj komori i levoj pretkomori ostaje određena količina krvi. Ta krv ne dozvoljava da se iz pluća dopremi krv i ona se zadržava u plućima. To izaziva otežano disanje i kašalj jer pluća ne mogu adekvatno da obavljaju svoju funkciju disanja.
Ukoliko je desna polovina srčanog mišića slabija onda se nedovoljno krvi iz nje pumpa prema plućima što otežava dopremanje krvi ka srcu iz perifernih delova našeg tela. Tako se u tim delovima tela zadržava tečnost – najčešće se javljaju otoci u regiji nogu i jetre.

Srčana insuficijencija (srčana slabost) najčešće zahvata u određenom stepenu i levu i desnu polovinu srca s tim da je najčešće više zahvaćena jedna strana. Tada govorimo o dominantnoj desnostranoj ili levostranoj srčanoj slabosti.

Krajnji reziltat srčane insuficijencije je nedostatak dovoljne količine kiseonika i hranljivih materija u našem telu. Tako nastaje brže zamaranje, loša funkcija jetre i bubrega. Bubrezi nisu u mogućnosti da adekvatno prečišćavaju krv i da višak tečnosti izbace iz organizma pa se količina tečnosti u telu pacijenta dodatno povećava što dodatno opterećuje srce i tako se ulazi u začarani krug.

Lečenje pacijenata sa srčanom slabosti je fokusirano na lečenje bolesti i poremećaja koje su dovele do njenog nastanka, menjanje načina života i lečenje određenim lekovima za srčanu insuficijenciju. U pojedinim slučajevima je neophodna i hirurška intervencija.

Simptomi srčane insuficijencije