Ocenite članak:
  • 74
(3.43 / 74)

Žen-šen, biljka koja leči


Autor: dr Nenad  Dikić   

žen-šen-biljka-koja-leči

Skorašnji boravak u Kini na Kongresu FIMS-a (Internacionalne federacije sportske medicine) nije bio samo iznenađujući zbog fantastičnog napretka Kine, već i zbog posete Tibetanskoj bolnici u Pekingu. Mogućnost da saznamo kako lekari primenjuju tradicionalni način lečenja bio je pre svega interesantan zbog korišćenja pulsa kao osnovnog načina pregleda pacijenta. Istovremeno je to bila prilika da se upoznamo sa lekovima koje koriste. Pokazali su nam mnoge biljake koje rastu na visini preko 4000 m nadmorske visine izložene oskudnoj klimi i nedostatku kiseonika, i to istakli kao najvažniji razlog lekovitosti. I to je jedna od bitnih stvari koje su važne kada se govori o suplementima. Jednostavno zbog načina na koji živimo, zbog marketinga i globalne dominacija velikih korporacija zaboravljeno je da lekovita biljka nije ista u Kaliorniji, na visovima Boke Kotorske ili na planinama Tibeta.

Žen-šen, čiji je promet samo u Americi 300 miniona dolara, je upravo najbolji primer za to. Prema teritoriji gde raste postoje korejski ili kineski žen-šen (lat. Panax ginseng) i njemu blisko srodan američki žen-šen (lat. Panax quinquefolius) i oba pripadaju porodici biljaka Araliaceae. Naziv panax (grč. pan - sve; akeomai - lečim) poreklom je od imena ćerke starogrčkog boga lekarske veštine Asklepija, Panakeie - "koja sve leči". Pod nazivom žen-šen poznati su takođe: sibirski žen-šen (Eleuthero, lat. Eleutherococcus senticosus), indijski žen-šen (Ashwagandha, lat. Withania somnifera), ženski žen-šen ili anđelika (Dong Quai, lat. Angelica sinensis) i peruanski žen-šen ili maka (Maca, lat. Lepidium meyenii), koji imaju veoma slična svojstva žen-šenu, ali pripadaju drugim biljnim rodovima i porodicama. 

Žen-šen

Koren žen-šena sadrži male količine smole, isparljivog gasa i panakvilona (aktivne supstance sladunjavog, oporog ukusa i blagog mirisa). Ekstrakt, koji se i kod najkvalitetnijih biljaka nalazi u malom procentu (1-2%), sastoji se od trinaest supstanci ginsenozida. Najbolji ekstrakt dobija se iz 5 do 10 godina starog korena, koji treba da bude što većeg volumena (tanko korenje se odbacuje).

Najstariji zapisi, koji ukazuju na lekovitost ovog korena, potiču od drevnih kineskih lekara, koji su koren žen-šena nazivali korenom života, jer, po njima, usporava proces starenja i omogućava očuvanje snage i telesne i mentalne svežine. Stručnjaci najčešće vitalnost i dug život svojstvene Kinezima objašnjavaju redovnim korišćenjem ovog čudotvornog korena.

Žen-šen je veoma efektan adaptogen – supstanca koja normalizuje funkcije organizma koji je pod bilo kojom vrstom stresa. Adaptogeni ubrzavaju mobilizaciju telesne energije i oporavak organizma od stresa, svrstavaju se u netoksične supstance koje nemaju farmakološke efekte, a podržavaju organizam suočen sa fizičkim, emocionalnim i biohemijskim stresom.

Jedna od važnih karakteristika žen-šena je njegovo svojstvo da podstiče reproduktivni sistem i cirkulaciju kod muškaraca, zbog čega mu se pripisuje osobina da otklanja mušku impotenciju. Kod muškaraca korišćenje ovog žen-šena ima više efekta ako se uzima duži vremenski period.

Sibirski i indijski žen-šen imaju svoje dodatne osobenosti. Aktivni sastojci sibirskog žen-šena su eleuteroidi koji imaju najznačajniju ulogu u podsticanju imunološke funkcije organizma. Preventivno se može koristiti u sezoni gripa i prehlada. Nedavna istraživanja pokazala su da sibirski žen-šen (eleutero) može biti značajan za dugotrajno lečenje različitih bolesti imunološkog sistema, među kojima su: HIV infekcija, sindrom hroničnog premora i autoimune bolesti, kao što je lupus.

Indijski žen-šen, ašvaganda, je efikasan antistres adaptogen koji ima umirujuće dejstvo na organizam, ali mu daje energiju, za razliku od sedativa koji ga omamljuju. Zbog tog svojstva, indijski žen-šen je idealan za oporavak posle bolesti i kod hroničnog umora. Njegove aktivne supstance su vitanolidi i ima preko 20, a najveći deo biološke aktivnosti ove biljke pripisuje se vitaferinu A. Ašvaganda ima svojstvo da duboko prodire u tkivo i čisti ga. Preporučuje se da se uzima sa đumbirom (Ginger) radi što bolje asimilacije i varenja.

Kao dodatak ishrani žen-šen se preporučuje

  • kod sportista za izdržljivost i brži oporavak nakon napora i posle povreda
  • kod artritisa, bronhitisa, astme, zapaljenja i infekcije kandidom
  • kod hemoterapije i zračenja
  • kod malokrvnosti, smetnji u varenju i cirkulatornih smetnji
  • za suzbijanje nesanice, hroničnog umora i depresivnih stanja
  • za detoksikaciju organizma i opštu vitalnost organizma

Upravo ovo piše i na kutiji koju sam dobio od Tibetanskog profesora. Nakon pažljivog pipanja mog pulsa zaključio je da sam zdrav, ali da mom načinom života treba malo nove životne energije.


 Komentari: 2 | Pogledajte komentare | Pošaljite komentar Postavite pitanje lekaru