Tenijaza

Pantljičare su vrlo veliki crvi koji žive kao paraziti u crevima ljudi i nekih životinja. Pljosnatog su oblika i imaju oblik pantljike, po čemu su i dobile ime. One se pomoću četiri kupice na glavi pričvrste za crevni zid, a telo im pliva niz creva, u crevnom sadržaju. Telo im je sastavljeno od vrlo velikog broja članaka, prstenova, koji su utoliko veći i utoliko stariji ukoliko su udaljeni od glave. Svaki članak sadrži muške i ženske polne organe, tako da se u svakom od njih razvijaju oplođena jaja, iz kojih se rađaju nove pantljičare.

Postoji više vrsta pantljičara. Zajedničko im je svima to što u svom razvoju i životu obavezno koriste dva domaćina. U jednom od njih pantljičara živi kao odrasla jedinka, razmnožava se i nosi jaja, a u drugom se iz jajeta razvije u učaurenu novu pantljičaru i u takvom stanju ostane dok na podesan način ne pređe novom domaćinu u kome će dovršiti svoje razvijanje, narasti i dati jaja za nove, druge pantljičare.

Uzrok nastanka

Uzročnik su pantljičare (cestode) i nastaju pri konzumiranju sirovog ili nedovoljno termički obrađenog mesa inficiranih životinja. Svinjsko meso je najčešće zaraženo pantljičarom Taenia solium, a goveđe Taenia saginata. U sredinama sa lošom higijenom infekcija se može preneti i direktnim kontaktom, najčešće rukovanjem. Takođe i neke vrste riba mogu biti prenosioci pantljičare Diphyllobothrium latum.

Klinička slika

Larve se razvijaju u crevima, migriraju kroz tkiva i stvaraju ciste u različitim organima, gde prelaze u zrele jedinke koje mogu biti dugačke i po nekoliko metara.

Njačešće inficirana osoba nema nikakve simptome , već se prvo primete segmenti crva ili jajašca u stolici.

Ako se larve zadrže u mozgu nastaje cisticerkoza. Klinička slika zavisi od lokalizacije, tako kortikalna cistiserkoza najčešće daje epilepsiju, ciste smeštene u III ili IV komori i na bazi mozga daju sliku tumora zadnje lobanjske jame i dr. Osim u mozgu ciste se mogu naći i u drugim organima-oku, koži, mišićima i drugim.

Kod difilobotrijaze posle unošenja inficiranog ribljeg mesa, larve se zadržavaju u tankom crevu gde počinju da rastu i odrasli crvi mogu biti dugi 1-12 metara. Veliki broj inficiranih nema nikakve simptome. Bolesnici kod kojih se simptomi javljaju imaju neodređeni osećaj nelagodnosti u trbuhu, mučninu, povraćanje, dijareju (proliv), svrab oko anusa, gubitak apetita i smanjenje telesne težine, bol u abdomenu. Masivna infekcija može dovesti do opstrukcije creva. A usled otežane resorpcije hrane u crevima može nastati deficijencija vitamina B12 koja dalje vodi u megaloblastnu anemiju.

Dijagnoza

Postavlja se na osnovu kliničke slike, pregleda stolice, laboratorijskih nalaza, CT-om (skener), NMR-om (nuklearna magnetna rezonanca) i testom indirektne imunofluorescencije.

Lečenje

Kod tenijaza se ordiniraju niklozamid, prazikvantel ili albendazol. Najčešće je potrebna jedna doza.