Ocenite članak:
  • 71
(2.97 / 71)

Poremećaji ponašanja u ishrani


Autor: doc dr Maja  Nikolić    

poremećaji-ponašanja-u-ishrani

Gubitak kilograma može nastati i zbog poremećaja ponašanja u ishrani (Anorexia nervosa, Bulimia nervosa, Binge eating). Danas su ovi poremećaji sve češći zbog stalne trke za što boljim izgledom, po ugledu na lica sa naslovnih strana časopisa. U savremenim uslovima, poremećaj ponašanja u ishrani može se prolazno javiti kod većine ljudi u određenim životnim situacijama (najčešće usled nekog konflikta emocionalne prirode). Ukoliko traje duže, dovodi do oboljenja i to češće kod mlađih osoba ženskog pola.
 
Anoreksija je bolest gde dolazi do velikog gubitka telesne mase zbog namernog drastičnog smanjenja unosa hrane. Osoba ima izmenjenu sliku o sebi i opsednuta je vitkom linijom. Kod ovog poremećaja javlja se ekstremni gubitak apetita i telesne mase (preko 20%) pa čak i smrt. Svega 50% ovakvih pacijenata vrati se u normalan život, trećina ostaje hronično bolesna sa periodima pogoršanja i uz česte hospitalizacije. Smrtnost od anoreksije ide i do 10%.

Bulimija je poremećaj kod kojeg pacijenti opsednuti svojim izgledom unose znatno veće količine hrane od uobičajenih (400 g i više za obrok), a zatim izazivaju povraćanje uz intenzivan osećaj krivice i stida. Preparati za mršavljenje, laksativi i diuretici su omiljena sredstva obolelima od bulimije.

Karakteristike mentalne anoreksije i bulimije

Anorexia nervosa (F 50.0)

- početak pre 25 godine života
- gubitak telesne mase 25% od prethodne
- poremećen odnos prema ishrani, hrani i telesnoj masi
- isključena svaka druga bolest

Prisutno najmanje 2 od sledećeg:
- izostanak menstruacije
- lanugo kosa
- puls ispod 60/min
- razdoblje preterane aktivnsoti
- epizode bulimije 
- povraćanje (može biti i samoizazvano)

Bulimia nervosa (F 50.2)

Ponavljane epizode prežderavanja (najmanje 2 puta nedeljno u poslednja 3 meseca)                                              
Izazivanje povraćanja posle prežderavanja pri čemu se koriste i lekovi (laksativi, diuretici, itd.)


Kompulzivno prejedanje je poremećaj nekontrolisanog uzimanja velikih količina hrane (preko 2500 kcal po obroku), često tajno, bez izazivanja povraćanja.

Poremećaji u ishrani su takvi da ih je teško otkriti u ranim stadijumima. Iako su pravi uzroci ovih oboljenja kompleksni, njihov početak je najčešće vezan za držanje dijete za mršavljenje. Nisu retki slučajevi prelaska jednog poremećaja u drugi.

Prognoza poremećaja ponašanja zavisi od dužine njihovog trajanja, te je najvažnije na vreme postaviti dijagnozu i što pre započeti lečenje.

Lečenje poremećaja ponašanja u ishrani je multidisciplinarno i u njemu treba da učestvuju psihijatar, dijetetičar, internista, porodica i dr. Cilj lečenja je da se postigne normalan psihički život, da se adekvatno reaguje na glad i sitost i ispoljavanje emocija.

Terapija je individualna i odnosi se na promenu ponašanja u ishrani (kontrola unosa hrane i suzbijanje osećaja krivice zbog toga).

Ciljevi lečenja bulimije

Naučiti pacijenta da izgradi novi stav i odnos prema hrani, ishrani i sopstvenom izgledu.
Naučiti pacijenta sa suzbije preokupacije hranom.
Održavanje telesne mase u normalnim granicama ili prihvaćene telesne mase iznad ove granice.
Poštovati načelo - tri obroka dnevno sa jednom do dve užine po želji
Izbegavanje primene neodgovarajućih metoda za gubitak telesne mase nakon epizode prejedanja kao što su: izazivanje povraćanja, upotreba purgativa, diuretika ili gladovanje i iscrpljujuće vežbe
Uočavanje promene raspoloženja i učenje zamene ekscesivnog unošenja hrane drugačijim načinom reagovanja
Podsticanje samopoštovanja pacijenta

Pacijent sa poremećajima ponašanja u ishrani se hospitalizuje, posebno ukoliko je izgubio više od 25% svoje uobičajene mase. Dnevni plan ishrane pravi se na bazi osnovnih nutritivnih potreba, uzimajući u obzir stepen pothranjenosti.

Neke dijete kao formule za mršavljenje mogu biti izuzetno štetne za organizam. Nije preporučljivo korišćenje ni jedne vrste dijeta bez prethodne konsultacije sa lekarom. Dijete prenosimo sa najboljom namerom pa nismo odgovorni za neuspeh iste, njenu moguću štetnost po zdravlje kao ni druge posledice koje njena primena može izazvati. Sprovođenje ovih dijeta preuzimate na vlastitu odgovornost.
 Komentari: 1 | Pogledajte komentare | Pošaljite komentar Postavite pitanje lekaru