Konizacija

Konizacija je hirurški zahvat kojim se odstranjuje vaginalni deo grlića materice u obliku kupe ili konusa. Prvu konizaciju uradio je Listranc 1815. godine. Termini konizacija ili konusna biopsija grlića materice često se koriste kao sinonimi za intervencije različitog opsega, od biopsije grlića u obliku konusa, do amputacije vaginalnog dela grlića materice (Slika 1).





Slika 1. Konizacijom se mora odstraniti čitav oboleli deo grlića. U zavisnosti od ekstenzivnosti lezije varira i dubina konusa (do potpune amputacije grlića).

Konizacija je istovremeno dijagnostička i terapijska procedura. Dijagnostička je procedura, jer se hirurškim odstranjenjem i histološkim pregledom promenjenog tkiva grlića materice mogu konstatovati histološki tip malignog tumora, gradus i nuklearni gradus ćelija i intaktnost resekcionih ivica konusa. Ukoliko su resekcione ivice intaktne, odnosno ukoliko ne postoji lezija bazalne membrane i invazija krvnih i limfnih sudova, ova hirurška intervencija je istovremeno i terapijska (Slika 2, 3 i 4).  


Slika 2. Ukalanje dela grlića u obliku kupe odnosno konusa (konizacija)


Slika 3. Na odstranjenom delu grlića u obliku konusa obeležava se pozicija 12h koncem radi orjentacije kod serijskih preseka tokom pripreme preparata za histopatološki pregled.  


Slika 4. Odstranjeni deo grlića u obliku konusa. Na preparatu se jasno uočava jod-negativno polje.

Optimalna konizacija podrazumeva odstranjenje čitave promene identifikovane kolposkopijom (odnosno Lugolovim rastvorom joda pre započinjanja ekscizije), zone transformacije i bar jedne trećine cervikalnog kanala. Kada nije vidljiva gornja granica promene, ili kada postoji zahvaćenost žlezdanih kripti, vrh konusa može biti suviše uzak ili je konus nedevoljno dubok da bi se u celini odstranila čitava lezija. Tada rezidualna promena postoji na patrljku grlića materice (slika 5).

Da bi se ova komplikacija izbegla pribegava se odstranjenju većeg dela tkiva u obliku cilindra (Slika 6).

Posle konizacije prave se serijski preseci odstranjenog tkiva i histološkim pregledom se analizira intaktnost bazalne membrane i eventualna zahvaćenost krvnih i limfnih sudova malignim tkivom (Slika 7).


Slika 5. Neadekvatno odstranjeni deo grlića (mogućnost pravljenja greške postoji (1) na vidljivom delu porcije, (2) u središnjem delu cervikalnog kanala ili (3) na samom vrhu cerviksa, kod unutrašnjeg ušća materice. Zato je obavezno da se posle odstranjenja konusa uradi kiretaža preostalog dela cervikalnog kanala.


Slika 6. Adekvatno odstranjeni deo grlića materice («do u zdravo»)


Slika 7. Serijski preseci odstranjenog tkiva u obliku konusa; histološkim pregledom se analizira intaktnost bazalne membrane i eventualna zahvaćenost krvnih i limfnih sudova malignim tkivom

Komplikacije konizacije su intra- i postoperativne. Najvažnija intraoperativna komplikacija je krvarenje. U postoperativne komplikacije spadaju krvarenje, stenoza cervikalnog kanala, infertilitet, komplikacije u trudnoći i infekcije (Slika 8).


Slika 8. Komplikacija na grliću posle konizacije. Spoljašnje materično ušće je stenozirano. Kod pacijentkinje postoji sekundarna amenoreja i hematometra.