Hronično plućno srce (HPS) podrazumeva
hipertrofiju (
uvećanje) i / ili dilataciju (
proširenje)
desne komore kao
posledicu funkcionalnih i strukturalnih oboljenja pluća i plućne vaskularne
mreže.
Učestalost
Javlja se u proseku u oko 10% od
svih slučajeva srčanih bolesti. HPS je 5 puta češće kod muškaraca nego kod
žena.
Uzrok nastanka
Sve uzročne bolesti koje dovode
do HPS podeljene su u tri grupe:
Bolesti koje primarno oštećuju disajne puteve pluća i alveole - hronični bronhitis,
bronhijalna astma, emfizem pluća, plućne fibroze, plućne granulomatoze,
resekcija pluća, urođena cistična pluća, hipoksija usled velike nadmorske
visine
Bolesti koje oštećuju pokrete grudnog koša - kifoskolioza, torakoplastika,
pleuralne fibroze, poliomielitis, Pickwickov sindrom
Bolesti koje primarno oštećuju vaskularnu mrežu pluća - primarna oštećenja zida
arterija, primarna plućna tromboza, anemije srpastih ćelija, embolije, pritisak
medijastinalnih tumora, aneurizme(proširenja) ili fibroze plućne arterije i
vene.
U razvoju HPS veliku ulogu
igraju i mnogobrojni pogoršavajući činioci sredine (izlaganje prašini, udisanje
nadražajnih gasova, izlaganje velikim atmosferskim i temperaturnim
kolebanjima), česte respiratorne infekcije i loši ekonomski uslovi života.
Posebno se ističe velika važnost stalnog nadražujućeg dejstva duvanskog dima
kod pušača.
Klinička slika
Klinička slika HPS je
kombinacija kliničke slike osnovnog oboljenja pluća i slike hipertrofije i
insuficijencije desnog srca. Najčešće obolevaju muškarci srednjeg životnog
doba, poljoprivrednici, fizički radnici u nepovoljnim radnim uslovima, kao i
pušači u lošim socijalnim uslovima. U anamnezi ističu dugogodišnji
kašalj od 5
do 10 godina i duže, sa
iskašljavanjem oskudnog sluzavog ispljuvka a nekada i
gnojnog ispljuvka. Kako se razvija insuficijencija desnog srca tako bolesnici
navode i brzo
zamaranje i gušenje kod težih fizičkih napora, a u daljem toku i
kod uobičajenih dnevnih napora. Kod bolesnika se zapaža crvenilo konjunktiva
(vežnjača), crvena ,vlažna i topla koža, sa podbulošću lica i protruzijom očnih
jabučica što bolesniku daje žablji izgled. Grudni koš je bačvast, disanje lako
ubrzano a česti znaci su i centralna
cijanoza (modro prebojen jezik) i maljičasti prsti. Vratne vene su nabrekle a u
izaraženijoj insuficijenciji desnog srca vide se otoci na nogama i znaci
ascitesa (prisustvo tečnosti u trbuhu).
Dijagnoza
Postavlja se na osnovu anamneze,
kliničkog pregleda, rendgenskog nalaza, EKG-a, ehokardigrafije (ultrazvuka) i
kateterizacije srca. U bolesnika sa hipoksijom nalazi se policitemija (povišen
broj krvnih ćelija), visok hematokrit, usporena sedimentacija i povećan nivo
bikarbonata.
Lečenje
Osnovni princip lečenja HPS
sastoji se od poboljšanja funkcije desnog srca, pravovremenog lečenja i
poboljšanja plućne funkcije, popravljanja arterijske hipoksije i smanjivanja
plućne hipertenzije. U tom cilju primenjuju se: U
periodu akutnog popuštanja desnog srca daju se manje koncentracije kiseonika i
aminofilin. U izraženoj insuficijenciji desnog srca treba dati diuretike,
gotovo redovno se daje i digitalis da bi se popravila kontraktilna snaga
oslabljene desne komore. Povoljan efekat su pokazali i vazodilatatori-nifedipin
i hidralazin. U teškim slučajevima može se uraditi venepunkcija.
Prevencija
Sprovodi se ranim i energičnim
lečenjem plućnih infekcija. Obavezna je vakcinacija protiv gripa. Zabrana
pušenja.
Komentari: 0 |